عبارت را در

پيشگفتار


الحمد للّه‏ رب العالمين والصلاة والسلام على عبده المصطفى محمّد وآله الطاهرين و خيار صحابته أجمعين.
امروز ، جهان بيش از هر وقت ديگر ، تشنه دوستى و الفت و مهر و محبّت است.
در دنياى امروز كه بدبينى ، كينه‏توزى ، خشونت و ترور بر جهان حكومت مى‏كند ، جامعه بشرى بيش از هر زمانى احساسِ نياز به كيمياى محبّت دارد.
كيمياى محبّت ، اصلى‏ترين عامل تنش‏زدايى در سطح بين‏الملل و تنها راه رسيدن به صلح همه‏جانبه و فراگير است.
امّا بايد توجّه داشت كه تنها با سخن و شعار و گفتگو ، نمى‏توان به اين كيميا دست يافت . راه دست‏يابى به اين كيميا ، خودسازى و اصلاح فرهنگ عمومى است و نخستين گام در اين راه ، مبارزه با عوامل كينه و نفرت ، و گام دوم ، ايجاد و تقويتِ بنيادهاى مهر و محبّت است .


بهترين آموزگار محبّت

حركت در اين راه ، نياز به تعليم ، تربيت ، آموزش و آموزگار دارد و بهترين و بزرگ‏ترين آموزگارِ مهر و محبّت ، مهربان‏ترين مهربانان ، آفريدگار جهان است . او كه سخن خود را با انسان در قرآن با نام «رحيم» و «رحمان» آغاز مى‏كند (اشاره به اين‏كه او نه تنها «رحيم» است و به اهلِ ايمان و انسان‏هاى شايسته ، سخت مهر مى‏ورزد ، بلكه «رحمان» نيز هست) . او همه را دوست دارد و خوب و بد ، از رحمت و محبّت عامّه او بهره مى‏گيرند كه :
«وَرَحْمَتِى وَسِعَتْ كُلَّ شَىْ‏ءٍ» [ اعراف ، 156 .]
اديم زمين ، سفره عام او استچه دشمن بر اين خوان يغما ، چه دوست [ بوستان سعدى : ديباچه بوستان .]


امير مؤمنان عليه‏السلام با الهام از اين سنّت خداى مهربان ، در منشور حكومت مصر به مالك اشتر مى‏نويسد :


وَأشعِر قَلبَكَ الرَّحمَةَ لِلرَّعِيَّةِ ، وَالمَحَبَّةَ لَهُم ، وَاللُّطفَ بِهِم ، وَلا تَكونَنَّ عَلَيهِم سَبُعا زارِيا تَغتَنِمُ أكلَهُم ، فَإِنَّهُم صِنفانِ : إمّا أخٌ لَكَ فِى الدّينِ ، وَإمّا نَظيرٌ لَكَ فِى الخَلقِ؛ [ نهج البلاغة ، نامه 53 .]
احساس رحمت ، محبّت و لطفِ به شهروندان را بر دلت بپوشان و بر آنان ، درنده‏اى آسيب‏رسان مباش كه خوردن شكارش را غنيمت داند ؛ چرا كه آنان ، دو دسته‏اند : دسته‏اى برادرِ دينى تو اند ، و دسته‏اى ديگر ، در آفرينش ، همانندِ تو.

و نيز مى‏فرمايد :


أَبلَغُ ما تَستَدَرُّ بِهِ الرَّحمَةَ أن تُضمِرَ لِجَميعِ النّاسِ الرَّحمَةَ . [ غرر الحكم : 3353 .]
بهترين راه جذب رحمت [و مهربانىِ] الهى اين است كه [در دل ،] نيّتِ رحمت [و مهربانى] به همه مردم داشته باشى.

بارى ، آفريدگار مهربان ، نه تنها بزرگ‏ترين آموزگار دوستى است ، بلكه همه مهرورزى‏ها ريشه در رحمت و محبّت او دارند و بدون پيوند با او ، هيچ محبّتى نمى‏پايد و هيچ كينه و دشمنى‏اى از جهان رخت برنخواهد بست و آرزوى فراگير شدن مهر و دوستى در جامعه بشرى و حاكميّت صلح همه‏جانبه هرگز تحقّق نخواهد يافت .
كتاب دوستى در قرآن و حديث ، شرح اين اجمال است . انتشار اين كتاب به زبان عربى مورد استقبال فرهيختگان جهان اسلام قرار گرفت تا آنجا كه برخى از چهره‏هاى علمى حجاز ضمن تأكيد بر نياز همه مسلمانان به اين نوشتار پيشنهاد انتشار آن را در سطح گسترده در جوامع اسلامى ارائه كردند .
به دنبال اين پيشنهاد ، كتاب «دوستى» توسط فاضل گرانمايه جناب آقاى عبدالهادى مسعودى تلخيص گرديد و اينك گزيده آنچه از اين كتاب مربوط به مهرورزى انسان‏ها نسبت به خداى منّان است با عنوان «كيمياى عشق» در برابر شماست . «كيمياى عشق» گزيده بخش دوم كتاب «دوستى در قرآن و حديث» است كه تقريبا همه عناوين اصلى و فرعى آن حفظ و تنها از تعداد احاديث آن كاسته شده است ، بديهى است مطالعه اصل كتاب براى آگاهى كامل‏تر از رهنمودهاى اسلام در زمينه مهرورزى انسان‏ها به پروردگارشان ضرورى است .
به اميد روزى كه با بهره‏گيرى از رهنمودهاى سازنده اسلام قلب مردم جهان مالامال از محبّت و عشق به خداى سبحان شود ، طبعا چنين عشقى ، الفت و سازگارى مردم با يكديگر را نيز در كامل‏ترين شكل آن در پى خواهد داشت.
در اينجا از همه كسانى كه در مركز تحقيقات دار الحديث به گونه‏اى در تهيه اين مجموعه ارزنده سهيم هستند صميمانه سپاسگزارى مى‏نمايم به ويژه حجت الاسلام والمسلمين جناب آقاى محمّد تقديرى كه متن اصلى كتاب با همكارى ايشان سامان يافت و نيز حجت الاسلام جناب آقاى عبدالهادى مسعودى كه گزيده آن را تهيه كردند ، همچنين حجت الاسلام جناب آقاى سيد حسن اسلامى كه زحمت ترجمه آن را پذيرا شدند ، و براى همه آنان از خداوند منان پاداشى در خور فضل و كرامت خود مسئلت دارم .


رؤيايى شگفت!

در پايان ، جالب است به رؤيايى شگفت‏انگيز درباره ترجمه اين كتاب به زبان اردو ، اشاره كنم :
گفتنى است كه ترجمه كتاب دوستى به زبان اردو ، اخيرا به وسيله «مؤسسّه امام المنتظر» و با همّت حجت الاسلام جناب آقاى سيّد نياز نقوى منتشر شد .
ايشان نقل كرده كه : كارِ تايپ و تنظيم ترجمه كتاب به زبان اردو ، به عهده دامادش آقاى سيّد محمّد رضا نقوى بود كه مدّتى پيش در سنّ بيست و هفت سالگى به رحمت ايزدى پيوست ؛ رضوان اللّه‏ تعالى عليه! دو روز پس از وفات وى ، يكى از دوستانش آقاى سيّد ظهير الحسنين شيرازى كه از نقش مرحوم سيّد محمّد رضا در تنظيم ترجمه كتاب دوستى به زبان اردو ، بى‏اطّلاع بوده ، به وى (آقاى سيّد نياز نقوى پدر خانم آن مرحوم) مراجعه مى‏كند و مى‏پرسد :
جريان كتاب محبّت چيست؟ چون من او را در عالم رؤيا ديدم و گفت : «مشكل من (در عالم برزخ) به خاطر مفاتيح الجنان و كتاب محبّت حل شد» ... .
با توجّه به اين‏كه بيننده خواب ، از جريان كارِ آن مرحوم در مورد اين كتاب بى‏اطّلاع بوده ، مى‏توان اطمينان يافت كه اين رؤيا از رؤياهاى صادقه است . لذا از آقاى نقوى خواستم كه آقاى سيّد ظهير ، عين آنچه را در رؤيا ديده ، برايم بنويسد . ايشان نوشت :
بنده چند سالى با مرحوم آقاى سيّد محمّد رضا نقوى ـ اعلى اللّه‏ مقامه ـ آشنايى و رفاقت داشتم . او دو روز بعد از وفاتش به خواب من آمد (شب چهارشنبه نزديك اذان صبح) و به من گفت : «حالم بسيار خوش است . زياد به فكر من نباشيد . فقط در دعاها مرا فراموش نكنيد . بعضى‏ها به من مى‏گفتند : هميشه مشغول كار تايپ و تنظيم كتاب‏ها هستى و دارى وقتت را ضايع مى‏كنى ؛ [امّا] تايپ و تنظيم كتاب مفاتيح الجنان و المحبّة فى الكتاب والسنة (به اردو) ، خيلى بدردم خورد و باعث نجاتم شد!
آرى ، آنچه بيش از هر چيز ديگر ، براى انسان در اين جهان و جهانِ پس از مرگ ، كارساز است ، كيمياى محبّت است :
يك جو ثمر نمى‏برد از خرمن كمالدر دل ، هر آن كه تخم محبّت نكِشته است
إلهى! لم يكن لى حول فأنتقل به عن معصيتك إلاّ فى وقت أيقظتنى لمحبّتك ، فانهج لى إلى محبّتك سبيلاً سهلة أكمل لى بها خير الدنيا والآخرة .
محمّد محمّدى رى شهرى
10 / 9 / 1382